Laatst zei iemand tegen me: “Ben jij astroloog? Dat had ik niet verwacht, je komt vrij nuchter over.” Het was op zich aardig bedoeld, maar het zegt veel over hoe we denken. Nuchter en astrologie gaan blijkbaar niet samen. Net zoals bewust leven en ambitie niet samengaan. Of gevoel en verstand. Of bewustzijn en humor. We stoppen mensen (inclusief onszelf!) voortdurend in categorieën die we vervolgens behandelen als feiten. Dat is hokjesdenken, en we doen het de hele dag door zonder erbij stil te staan.
Wat er gebeurt als je indeelt
Een hokje lijkt onschuldig, het is gewoon een manier om de wereld te ordenen, toch? Maar kijk eens wat er echt gebeurt als je iemand in een hokje stopt. Je stopt met verder kijken. Je hebt je conclusie al getrokken, de rest hoef je niet meer te zien. Iemand is emotioneel? Dan neem je die persoon minder serieus in een zakelijk gesprek. Iemand is nuchter? Dan verwacht je niet dat die persoon iets diepzinnigs te zeggen heeft.
Bij jezelf werkt het precies zo. Je hebt een beeld van wie je bent. Alles wat daarbinnen valt, mag. Alles wat daarbuiten valt, daar voel je weerstand bij. Niet omdat het niet van jou is, maar omdat het niet past in het verhaal. Zo ontstaat er een steeds smaller beeld dat je voor de volledige waarheid houdt. De Vedische filosofie heeft daar een treffend begrip voor: ahamkara. Het mechanisme in je bewustzijn dat een ‘ik’ afbakent. Nuttig, want zonder kun je niet functioneren. Maar het heeft de neiging om dat ‘ik’ steeds strakker aan te trekken. Meer vast, minder flexibel. En alles wat niet past, gaat de schaduw in. Jung noemde dat zo: de schaduw. De verzameling van alles wat je over jezelf niet wilt weten. Niet omdat het er niet is, maar omdat het je zelfbeeld verstoort.
→ Zelf aan de slag met je schaduw? Kijk dan eens naar het werkboek Schaduwwerk
Waarom het hokje niet klopt
De Vedische kennis stelt eigenlijk een hele simpele vraag: als alles met alles samenhangt, hoe kun je dan één ding isoleren en zeggen “dit is het”? Dat geldt voor hoe je naar de wereld kijkt, en het geldt net zo goed voor hoe je naar jezelf kijkt. Jij bent niet één ding. Je bent een combinatie van kwaliteiten, tegenstrijdigheden, patronen en mogelijkheden die voortdurend in beweging zijn.
De Bhagavad Gita noemt dit svadharma: je eigen natuur. En die natuur is per definitie niet in één hokje te vangen. De Gita zegt het vrij direct: het is beter om je eigen pad onvolmaakt te volgen dan het pad van een ander perfect na te doen. Oftewel: stop met proberen te passen in een mal die niet voor jou gemaakt is. Ook als je die mal zelf hebt gemaakt. In mijn vorige blog schreef ik over hoe identificatie met wie we denken te zijn lijden veroorzaakt. Hokjesdenken is daar de dagelijkse variant van. Het ‘ik’ dat ahamkara maakt, gevuld met hokjes die we er zelf in stoppen.
Baas in eigen beleving
Probeer het komende week gewoon eens uit. Geen grote verandering, geen zware introspectie. gewoon opmerken. Merk op wanneer je een oordeel hebt over iemand anders. Collega, partner, iemand op straat, maakt niet uit. Let op het moment dat je iemand in een hokje plaatst. En stel jezelf dan één vraag: zie ik iets juist niet op dit moment? Of merk op dat je gewoon niet het hele verhaal erachter kent.
Let op de momenten dat je iets onderdrukt of wegwuift omdat het ‘niet bij je past’. Een interesse, een emotie, een kant van jezelf die je liever niet laat zien. Vraag je af: is dit echt niet van mij, of past het alleen niet in mijn hokje? Je hoeft er nog niks mee te doen. Het gaat er eerst om dat je het mechanisme leert herkennen. Dat is stap één. Want je kunt pas iets veranderen als je het patroon door hebt.
Na een week heb je waarschijnlijk meer hokjes gespot dan je lief is. Dat is geen falen, dat is precies de bedoeling. Baas zijn in je eigen beleving begint bij zien wat er is, zonder het meteen weer in een hokje te stoppen. Waarom? Omdat het bevrijdend is, je uit een negatieve spiraal trekt en je hierdoor in een positieve wisselwerking komt. Minder oordelen is aardiger reageren, waardoor je vriendelijkheid ontvangt en alles positiever wordt. Win-win. Als je merkt dat je hier verder mee wilt, ben ik er voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Laatst zei iemand tegen me: “Ben jij astroloog? Dat had ik niet verwacht, je komt vrij nuchter over.” Het was op zich aardig bedoeld, maar het zegt veel over hoe we denken. Nuchter en astrologie gaan blijkbaar niet samen. Net zoals bewust leven en ambitie niet samengaan. Of gevoel en verstand. Of bewustzijn en humor. We stoppen mensen (inclusief onszelf!) voortdurend in categorieën die we vervolgens behandelen als feiten. Dat is hokjesdenken, en we doen het de hele dag door zonder erbij stil te staan.
Wat er gebeurt als je indeelt
Een hokje lijkt onschuldig, het is gewoon een manier om de wereld te ordenen, toch? Maar kijk eens wat er echt gebeurt als je iemand in een hokje stopt. Je stopt met verder kijken. Je hebt je conclusie al getrokken, de rest hoef je niet meer te zien. Iemand is emotioneel? Dan neem je die persoon minder serieus in een zakelijk gesprek. Iemand is nuchter? Dan verwacht je niet dat die persoon iets diepzinnigs te zeggen heeft.
Bij jezelf werkt het precies zo. Je hebt een beeld van wie je bent. Alles wat daarbinnen valt, mag. Alles wat daarbuiten valt, daar voel je weerstand bij. Niet omdat het niet van jou is, maar omdat het niet past in het verhaal. Zo ontstaat er een steeds smaller beeld dat je voor de volledige waarheid houdt. De Vedische filosofie heeft daar een treffend begrip voor: ahamkara. Het mechanisme in je bewustzijn dat een ‘ik’ afbakent. Nuttig, want zonder kun je niet functioneren. Maar het heeft de neiging om dat ‘ik’ steeds strakker aan te trekken. Meer vast, minder flexibel. En alles wat niet past, gaat de schaduw in. Jung noemde dat zo: de schaduw. De verzameling van alles wat je over jezelf niet wilt weten. Niet omdat het er niet is, maar omdat het je zelfbeeld verstoort.
→ Zelf aan de slag met je schaduw? Kijk dan eens naar het werkboek Schaduwwerk
Waarom het hokje niet klopt
De Vedische kennis stelt eigenlijk een hele simpele vraag: als alles met alles samenhangt, hoe kun je dan één ding isoleren en zeggen “dit is het”? Dat geldt voor hoe je naar de wereld kijkt, en het geldt net zo goed voor hoe je naar jezelf kijkt. Jij bent niet één ding. Je bent een combinatie van kwaliteiten, tegenstrijdigheden, patronen en mogelijkheden die voortdurend in beweging zijn.
De Bhagavad Gita noemt dit svadharma: je eigen natuur. En die natuur is per definitie niet in één hokje te vangen. De Gita zegt het vrij direct: het is beter om je eigen pad onvolmaakt te volgen dan het pad van een ander perfect na te doen. Oftewel: stop met proberen te passen in een mal die niet voor jou gemaakt is. Ook als je die mal zelf hebt gemaakt. In mijn vorige blog schreef ik over hoe identificatie met wie we denken te zijn lijden veroorzaakt. Hokjesdenken is daar de dagelijkse variant van. Het ‘ik’ dat ahamkara maakt, gevuld met hokjes die we er zelf in stoppen.
Baas in eigen beleving
Probeer het komende week gewoon eens uit. Geen grote verandering, geen zware introspectie. gewoon opmerken. Merk op wanneer je een oordeel hebt over iemand anders. Collega, partner, iemand op straat, maakt niet uit. Let op het moment dat je iemand in een hokje plaatst. En stel jezelf dan één vraag: zie ik iets juist niet op dit moment? Of merk op dat je gewoon niet het hele verhaal erachter kent.
Let op de momenten dat je iets onderdrukt of wegwuift omdat het ‘niet bij je past’. Een interesse, een emotie, een kant van jezelf die je liever niet laat zien. Vraag je af: is dit echt niet van mij, of past het alleen niet in mijn hokje? Je hoeft er nog niks mee te doen. Het gaat er eerst om dat je het mechanisme leert herkennen. Dat is stap één. Want je kunt pas iets veranderen als je het patroon door hebt.
Na een week heb je waarschijnlijk meer hokjes gespot dan je lief is. Dat is geen falen, dat is precies de bedoeling. Baas zijn in je eigen beleving begint bij zien wat er is, zonder het meteen weer in een hokje te stoppen. Waarom? Omdat het bevrijdend is, je uit een negatieve spiraal trekt en je hierdoor in een positieve wisselwerking komt. Minder oordelen is aardiger reageren, waardoor je vriendelijkheid ontvangt en alles positiever wordt. Win-win. Als je merkt dat je hier verder mee wilt, ben ik er voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.